آریا جوان - تسنیم /آفریقای جنوبی در صف میزبانی المپیک 2036 قرار گرفت.
آفریقای جنوبی میتواند نخستین کشور آفریقایی باشد که میزبانی المپیک را بر عهده میگیرد؛ رؤیایی که اکنون یک گام دیگر به واقعیت نزدیک شده است. این کشور در میان هفت نامزدی قرار دارد که کمیته بینالمللی المپیک از آنها خواسته است در ماه نوامبر به طور رسمی از پرونده میزبانی بازیهای 2036 دفاع کنند.
پرونده آفریقای جنوبی احتمالاً بر سه شهر کیپتاون، ژوهانسبورگ و دوربان متمرکز خواهد بود. با این حال، در شرایط فعلی کمتر کسی این کشور را مدعی اصلی میداند. قطر، هند و مجارستان در ارزیابیهای اولیه جایگاه بالاتری دارند و دوحه به عنوان گزینه پیشتاز شناخته میشود.
ترکیه، آلمان و کرهجنوبی شش کشور دیگر را تکمیل میکنند؛ کشورهایی که از آنها خواسته شده است در برابر کمیته آیندهنگری IOC برای انتخاب میزبان حضور پیدا کنند. این ارائهها نخستین مرحله از فرایندی است که قرار است در سال 2029 با انتخاب میزبان بازیهای 2036 به پایان برسد.
در میان نامزدها، قطر به دلیل زیرساختهای گسترده و تجربه میزبانی رویدادهای بزرگ ورزشی از موقعیت ویژهای برخوردار است. این کشور در سال 2022 میزبان جام جهانی فوتبال بود و از نظر امکانات ورزشی و ظرفیت برگزاری مسابقات بینالمللی، پروندهای قدرتمند در اختیار دارد. همچنین آسیا از زمان بازیهای توکیو 2020 میزبان المپیک تابستانی نبوده است؛ موضوعی که میتواند به نفع دوحه باشد.
البته میزبانی قطر یک مشکل اساسی دارد: گرمای شدید تابستان. اگر دوحه انتخاب شود، برگزاری بازیها در بازه سنتی ژوئیه و اوت عملاً با چالش جدی روبرو خواهد شد و احتمال تغییر زمان مسابقات وجود دارد؛ مسئلهای که پیش از این نیز در میزبانیهای بزرگ ورزشی در منطقه خلیج فارس مطرح شده است.
هند نزدیکترین رقیب قطر به حساب میآید اما پرونده این کشور در 18 ماه گذشته با تردیدهایی مواجه شده است. احمدآباد قرار است مرکز اصلی این پیشنهاد باشد اما بازدید نمایندگان هند از لوزان در تابستان 2025 برای این پرونده چندان امیدوار کننده نبود. نگرانی درباره مدیریت و ساختار حکمرانی کمیته المپیک هند، کمبود جزئیات در پرونده پیشنهادی و عملکرد ضعیف هند در بازیهای پاریس، همگی پرسشهایی درباره آمادگی این کشور ایجاد کردهاند.
مجارستان نیز میتواند یکی از مدعیان جدی باشد. پیشنهاد این کشور که گفته میشود علاوه بر بوداپست، وین، پایتخت اتریش، و براتیسلاوا، پایتخت اسلواکی را نیز در بر میگیرد، از نگاه برخی کارشناسان جذاب ارزیابی شده است. با این حال، یک پرسش سیاسی باقی میماند: آیا دولت جدید مجارستان همان علاقهای را به میزبانی المپیک دارد که ویکتور اوربان، نخستوزیر پیشین داشت؟
در سوی دیگر، نام آلمان نیز در میان نامزدها دیده میشود اما احتمال دارد پیشنهاد این کشور بیشتر به بازیهای 2040 مرتبط باشد. برگزاری بازیهای 2036 در آلمان میتواند از نظر نمادین و سیاسی حساس باشد، زیرا دقیقاً یک قرن پس از بازیهای برلین در سال 1936 برگزار خواهد شد.
IOC در دستورالعمل جدید خود تأکید کرده است که انتخاب میزبان صرفاً به ساخت ورزشگاه و برگزاری مسابقات محدود نخواهد بود. کیفیت سالنها و محل اقامت ورزشکاران، حمایت سیاسی و عمومی، توانایی کشور میزبان برای برگزاری بازیهایی موفق و همچنین میراث بلندمدت المپیک از جمله معیارهای اصلی خواهند بود.
کریستی کاونتری، رئیس کمیته بینالمللی المپیک که خود در پنج دوره المپیک حضور داشته، تأکید کرده است که تجربه ورزشکاران باید در مرکز هر پرونده میزبانی قرار داشته باشد.
او گفت هر شهر میزبان ویژگیهای خاص خود را دارد اما یک اصل نباید تغییر کند: ورزشکاران باید در قلب تمام تصمیمهای مربوط به بازیها قرار داشته باشند. از نگاه کاونتری، ورزشکاران سالها برای رسیدن به المپیک تلاش میکنند و تجربهای که در نهایت در بازیها به دست میآورند، برای تمام زندگی با آنها باقی میماند.
کشورهای دیگری که همچنان به میزبانی 2036 علاقمند هستند تا پایان اکتبر فرصت دارند قصد خود را به طور رسمی اعلام کنند. پس از بسته شدن فهرست نامزدها، IOC تا مارس 2027 ارزیابیهای امکانسنجی را انجام خواهد داد. در دسامبر 2028 نیز هیئت اجرایی IOC گفتوگویی هدفمند با شماری از گزینههای ترجیحی آغاز خواهد کرد.
در نهایت، در تابستان 2029 رأیگیری انجام میشود و میزبان بازیهای المپیک 2036 مشخص خواهد شد.
برای آفریقای جنوبی، این رقابت بیش از یک مناقصه ورزشی است. میزبانی المپیک میتواند پایانی بر یک انتظار تاریخی برای قارهای باشد که هنوز هیچگاه میزبان بازیهای تابستانی نبوده است. اما رؤیای «المپیک آفریقایی» برای نخستین بار که در دسترس قرار گرفته، با رقبایی روبروست که بسیاری از آنها از نظر زیرساخت، منابع مالی و تجربه میزبانی رویدادهای جهانی، فعلاً دست بالاتر را دارند. رؤیا آغاز شده است اما مسیر رسیدن به آن هنوز طولانی است.