يکشنبه ۱۹ بهمن ۱۴۰۴

اندیشه

استقبال از ادبیات امیدبخش با وجود هژمونی رسانه‌ای/ از آینده بگوییم!

استقبال از ادبیات امیدبخش با وجود هژمونی رسانه‌ای/ از آینده بگوییم!
آریا جوان -
  بزرگنمايي:

آریا جوان -

عباس محمددینی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، درباره اینکه در حوزه انتشارات کودک و نوجوان چطور می‌توان مبحث کلان «روایت پیشرفت» را محور تولیدات قرار داد، گفت: باید یک بازبینی کلی درباره مخاطب صورت پذیرد. اگر در دسته‌بندی مخاطب کودک و نوجوان قصد «روایت پیشرفت» را داشته باشیم باید دو گونه به این مبحث ورود کرد.
او در این‌باره توضیح داد: اول بحث هویتی است. در مباحث هویتی ذکر پیشرفت و قیاس‌هایی که ضمن آن انجام می‌شود کاملا بدیهی است و در دل کودک و نوجوان ایجاد قوت قلب، حب وطن و در کمترین حالت بالاتر بردن اعتمادبه‌نفس می‌کند. دوم بحث آینده‌نگرانه است. در این نگاه که بحث اساسی من است ما باید مخاطب خود را بشناسیم و آن را موتور پیشرفت آینده نزدیک بدانیم؛ یعنی کودک و نوجوان امروز را برای آینده بازخوانی کنیم. به همین منظور باید به روایت پیشرفت به‌عنوان پیشینه تولید محتوا نگاه کنیم و محتوا را روی هدایت و راهبری یا به‌طور ناقص اگر بخواهم بگویم، مدیریت دانش به سمت آینده ببریم.
مدیرکل نظارت بر انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در ادامه این توضیح، گفت: مثالی می‌زنم. الان که ما در حوزه روایت پیشرفت، در حال مطرح‌کردن پیشرفت فضایی برای مخاطب خود هستیم، باید سریعا در فضای پیش‌آمده درخصوص آینده صحبت کنیم و وظیفه آینده را برای کودک طرح مسئله کنیم. به‌عنوان مثال با کودک در قالب ادبیات کودک و نوجوان درباره تأسیس ایستگاه فضایی و رسیدن به افق‌های میان‌مدت و بلندمدت در صنعت فضایی صحبت کنیم.
محمددینی درباره برنامه انتشارات کانون پرورش فکری در حوزه «روایت پیشرفت» عنوان کرد: در کانون کتاب‌های ویژه‌ای با تکنیک‌های خاصی در این زمینه تولید شده است و در حال تولید است؛ چه داستان و چه ناداستان، ولیکن مقوله آینده‌نگرانه‌ای که در سؤال قبل مطرح کردم، شکل نوینی از ارائه و پرداختن است که در حال تأسیس و تولید است.
او در پاسخ به این سؤال که «ادبیات نوجوان باید امیدآفرین باشد؛ چراکه نوجوانان در سنینی قرار دارند که به امید و رؤیا نیاز دارند تا از نظر جسمی و روحی بهتر رشد کنند. نوجوان امروز ایران هم که با انواع و اقسام شایعات و دروغ‌های ناامیدکننده درباره توانایی کشورش مواجه است، بیش از پیش نیاز دارد که از امید بخواند و بشنود. امیدواری به ظرفیت‌های کشور و نخبگان آن در آثار انتشارات کانون چه جایگاهی دارد؟» گفت: این مدل از ادبیات متأسفانه در پس هژمونی ناصواب رسانه‌ها همیشه مورد استقبال تولیدکنندگان بوده است و این یک ضعف بزرگ است که ما نمی‌توانیم یک منظومه منسجم در این خصوص در کشور و جغرافیای فرهنگی ایران عزیزمان پیدا کنیم. ولیکن کانون در جزیره خود با تمام توان و با ادبیات بسیار امیدبخش در حال معرفی بزرگان متعهد به این سرزمین است و در مجموعه‌های تولیدی به این مقوله می‌پردازد. امید داریم این مقوله که در انتشارات راه افتاده است با ترندسازی دستگاه‌های هم‌سو به سرانجام تأمل‌برانگیزی برسد.
او افزود: در انتشارات‌های دیگر هم کارهای خوبی چاپ شده است ولی در آن، آن شکل امیدبخش و محرک کم دیده می‌شود و غالبا به شکل گزارش‌دهی و شرح‌حال‌نویسی به مقوله موردنظر پرداخته می‌شود.
مدیرکل نظارت بر انتشارات کانون درخصوص اینکه در پذیرش و چاپ رمان‌های نوجوان چقدر به این موضوع توجه می‌کنید که کتاب از ایران بگوید و نوجوان را به ایرانی‌بودنش تشویق کند، بیان کرد: ما دو گونه ورود اثر به انتشارات کانون داریم. گونه اول اثر آزاد به انتشارات ورود می‌کند و در بدو امر در غربالگری اثر شناسایی و دسته‌بندی می‌شود و در مرحله بعد در کارشناسی داخلی، عناصر هویتی و فنی بازخوانی می‌شود. در صورت رسیدن به قطعیت، اثر در شورای عالی مطرح می‌شود. در این شورا با نگاه به اولویت‌های سبد نیاز، کار تأیید یا رد یا مشروط می‌شود. در دو مرحله تأیید و مشروط، غالب این طرح‌ها با نگاه ملی بازبینی و با همکاری مؤلف ویراسته می‌شود.
او در ادامه گفت: در گونه دوم هم که براساس سبد نیازی که استحصال شده است از مؤلفان سرشناسی درخواست تولید اثر می‌شود و از بدو امر، عناصر هویت ملی و امیدبخشی در آن گنجانده شده و بعد در شوراها بازبینی و تأیید می‌شود. در هر دو گونه، کار به‌صورت دقیق در مسیر تولید قرار می‌گیرد.
عباس محمددینی درباره کتاب‌های جدید کانون و برنامه سال آینده این انتشارات گفت: به لطف خدا هم‌اکنون انتشارات کانون با آمار روبه‌رشدی در امر تولید محتوا مواجه شده است. اکنون که تا پایان سال نشر (اردیبهشت ۱۴۰۵) حدود چهار ماه مانده است، آمار تولید سال گذشته را پشت سر گذاشته‌ایم. این درحالی است که مؤلفان تقریبا آثار درجه اولی را به انتشارات تحویل داده‌اند و صف تولید خوبی را هم در پیش داریم. در حال برنامه‌ریزی برای سال آتی هستیم. اگر معذوریت‌های بودجه‌ای مانع امر نشود، آمار خوبی برای سال آینده در نظر گرفته شده است. ولیکن اجازه دهید عدد ندهم و بعد از بودجه‌ریزی در این خصوص صحبت کنیم.


نظرات شما