آریا جوان - خراسان /اضطراب جدایی با اضطراب غریبهها در نوزادان متفاوت است و معمولاً از حدود هشتماهگی آغاز میشود. این نوع اضطراب زمانی بروز میکند که کودک دلبستگی عمیق و پایداری به مراقب اصلی خود یعنی فردی که بیشترین زمان مراقبت، تغذیه، در آغوش گرفتن و آرامسازی را بر عهده دارد، پیدا میکند. در این مرحله، کودک به حضور مراقب، واکنشهای عاطفی آشکاری مانند لبخند، نگاههای مشتاقانه و خوشحالی نشان میدهد و هنگام دورشدن او دچار بیقراری و ناراحتی میشود. این وابستگی عاطفی بخشی طبیعی از رشد هیجانی کودک است و همزمان با آغاز حرکت مستقلانه شکل میگیرد.
اضطراب جدایی به امنیت کودک کمک میکند
کودک در این سن به تدریج متوجه تواناییهای جدید خود میشود، اما هنوز احساس امنیت کامل در جدایی ندارد. به همین دلیل، فاصله گرفتن مراقب میتواند برای او نگرانکننده باشد. با وجود ناراحتکننده بودن این وضعیت برای والدین، اضطراب جدایی نشانهای مثبت از رشد سالم دلبستگی است، چرا که احتمال دورشدن کودکِ نوپا از محدوده امن و خارج شدن از دید مراقب را کاهش میدهد. بهترین شیوه مواجهه با اضطراب جدایی، پذیرش و همراهی با آن است. اگر نوزاد تمایل دارد نزدیک شما بماند، اجازه دهید دامن شما را بگیرد، در آغوشتان باشد یا با تماس بدنی آرامش پیدا کند. در عین حال، زمانی که کودک میخواهد محیط اطراف را کشف کند، میتوانید از فاصلهای امن با لبخند و تماس چشمی، احساس اطمینان را به او منتقل کنید.
کاهش اضطراب جدایی، فرایندی تدریجی
اگر کودک تمایلی به جدا شدن از شما ندارد، میتوانید او را هنگام جابهجایی همراه خود ببرید. همچنین توصیه میشود هنگام راه رفتن، سرعت حرکت خود را کاهش دهید تا کودک بتواند شما را دنبال کند. طی چند هفته، با افزایش تواناییهای حرکتی و تقویت اعتماد به نفس، ترس کودک از جابهجاییهای کوتاه کاهش مییابد. در مواقعی که از اتاق خارج میشوید، ادامه دادن مکالمه یا صحبت کردن از فاصله دور میتواند به کاهش اضطراب کودک کمک کند. شنیدن صدای آشنا، احساس امنیت را حفظ میکند. بازیهایی مانند قایمباشک نیز راهی مؤثر برای عادت دادن کودک به «دیده شدن و دیده نشدن» است. همچنین استفاده از یک شیء انتقالی، مانند پتو یا اسباببازی مورد علاقه، میتواند در زمان غیبت مراقب، به کودک احساس آرامش بدهد.
انتظار نداشته باشید در این دوره بتوانید بهراحتی و بدون واکنش کودک حتی برای مدت کوتاهی از او جدا شوید. اضطراب جدایی ممکن است با شدت و ضعف تا سالهای بعد ادامه داشته باشد. صبوری، درک شرایط کودک و پاسخدهی آرام، نقش مهمی در عبور سالم از این مرحله دارد. اضطراب جدایی بخشی طبیعی از فرایند رشد استقلال و شکلگیری خودآگاهی در کودک است. این مراحل گذرا هستند و با حمایت هیجانی مناسب، بهتدریج کمرنگ میشوند.